Dierenkliniek Leuven: de beste plaats voor een operatie van uw hond

Als voorbeeld van hoe wij een operatie bij de hond uitvoeren, een van de meest voorkomende ingrepen: de sterilisatie van een teefje. Een sterilisatie bij een teef is een buikoperatie. Dit is redelijk ingrijpend, waardoor er de nodige voorzorgsmaatregelen getroffen dienen te worden. Voor redenen voor sterilisatie verwijs ik naar het artikel "De sterilisatie van de gezonde hond" onder de rubriek "Artikelen" op deze website.

Compassionate Care

In dit stukje wil ik u uitleggen op welke manier wij de patiënt behandelen. "Compassionate care" is ons uitgangspunt bij het behandelen van elke patiënt , met andere woorden: begripvolle, toegewijde zorg waarbij de patiënt centraal staat.

Pre-anaesthetisch onderzoek

Er vindt altijd een zorgvuldig pre-anesthetisch onderzoek plaats. Dit is een uitgebreid onderzoek voordat een dier onder narcose wordt gebracht en waarbij gekeken wordt naar:

• de algemene toestand van de hond (huid, vacht, nagels)
• de doorbloeding van de slijmvliezen (dit geeft informatie over de werking van het hart)
• de elasticiteit van de huid; dit is de turgor, een maat voor de vochthuishouding van de patiënt. Bijvoorbeeld bij suikerpatiënten, nierpatiënten of anderszins zieke dieren is deze vaak verstoord.
• alle uitwendige lymfeklieren; indien er veranderingen in een lymfeklier zijn dan wijst dit vaak naar een mogelijke ontsteking, of erger nog, een tumor
• de pols; deze dient krachtig en regelmatig te zijn, niet te hoog
• de ademhaling; deze moet niet te snel of oppervlakkig zijn, er mogen geen bijgeluiden hoorbaar zijn
• hart en longgeluiden. Door beluisteren van de borstkas met een stethoscoop worden bijgeluiden aan hart en longen waargenomen
  
  Pas als alles in orde wordt bevonden, nemen we het besluit om de narcosemiddelen toe te dienen. Wij adviseren ook om vooraf een bloedonderzoek te laten doen, zodat wij weten hoe de werking van belangrijke organen als lever en nieren is. Zie hiervoor de link naar bloedonderzoek in de linkerkolom van deze website.

Wij vinden het prettig indien u bij uw huisdier blijft totdat deze slaapt.
Dit is prettiger voor de patiënt, en meestal zijn zij rustiger in het bijzijn van de baas. Hierdoor ontstaat minder stress, waardoor er minder adrenaline vrij komt, de narcose wordt er weer iets prettiger door. Gestressed in slaap betekent nog meer stress tijdens het ontwaken, rustig in slaap betekent minder narcosemiddelen nodig en blij wakker. In principe vinden wij het dus niet fijn indien uw huisdier bij ons voorafgaande aan de operatie in een hokje alleen moet zitten wachten. Wij geven er de voorkeur aan dat het gehele proces van onderzoek en in slaap maken gebeurt in uw bijzijn. Dit kost wel meer tijd, maar heeft voor de patiënt veel voordelen.

De honden krijgen bij ons altijd een intraveneus infuus.
Dit wil zeggen dat wij in een voorpoot een braunüle (flexibel buisje voor aansluiting van bijvoorbeeld een infuus) in een bloedvat inbrengen. Dit is niet pijnlijk, de meeste honden hebben er geen moeite mee. Het infuus wordt vervolgens gebruikt om de narcose middelen direct in de bloedbaan te injecteren. Hierdoor gaan de dieren snel (meestal binnen 1 minuut) en zonder problemen slapen. Ook dit geeft veel meer rust dan een injectie in een spier en dan maar 20 minuten afwachten of de patiënt gaat slapen! Bijkomend voordeel is dat intraveneuze toediening maakt dat je minder narcosemiddelen nodig hebt, dus automatisch veiliger!
Tevens wordt voor de operatie, naast de narcose, twee soorten pijnstilling via het infuus toegediend. Narcose maakt dat je tijdens de operatie ongevoelig wordt voor pijn, maar verminderd de pijn niet. Na ontwaken heb je dus pijn. Als vóór de operatie pijnstilling wordt toegediend, heb je beduidend minder pijn dan indien je er pas ná de operatie mee start.

Tijdens de operatie en tijdens de recovery (de ontwaakfase na de operatie) wordt via de braunüle het intraveneuze infuus toegediend.
Dit is een oplossing van zouten in water, overeenkomend met de samenstelling van het bloed (maar dan zonder rode en witte bloedcellen). Een intraveneus infuus is tijdens iedere operatie van belang, want het geeft je de zekerheid dat er altijd voldoende vocht in de patiënt komt. Een aantal narcosemiddelen werkt namelijk vochtafdrijvend. Als je dan geen vocht toedient voelt de patiënt zich na de operatie erg rot. Het infuus zorgt ervoor dat de vochtbalans in orde blijft. Voldoende vocht kunnen geven is ook zeer belangrijk bij een onverwachte bloeding. Een verder voordeel van het infuus is het feit dat je een "waaklijntje" in een bloedvat hebt. Bij onverwachte problemen, bijvoorbeeld hartritmestoornissen, ben je direct in staat om geneesmiddelen in de bloedbaan toe te dienen, zodat ze binnen een minuut werken. Wij hoeven niet in een moeilijke situatie in paniek naar een bloedvat te zoeken! De chirurg blijft steriel en de narcoseassistente kan in geval van nood medicijnen toedienen.

Na de narcose worden de patiënten geïntubeerd en geschoren.
Intuberen wil zeggen dat wij een flexibele buis in de luchtpijp brengen zodat deze laatste geheel is afgesloten. Via deze buis wordt de patiënt aangesloten op de narcose- en bewakingsapparatuur. Zo kunnen wij zuurstof en indien nodig isofluraan (een narcosemiddel) toedienen. Tevens kunnen we dan de uitademinggassen meten, het zuurstofgehalte in het bloed en de ademhalingsfrequentie. Via hetzelfde apparaat maken wij ook via een ECG een continue hartfilmpje. Dit geeft tijdens de narcose een optimaal beeld van de toestand van de patiënt. We kunnen hartfunctie en ademhaling continue beoordelen, zien de bloedgassen koolzuur en zuurstof, zien de vulling van de bloedvaten via het plethysmogram. Samen met het infuus en de veilige narcose middelen krijgt uw hond zo de meest veilige narcose van dit moment.

De operatie

De buik wordt geopend via een kleine buiksnede. Er worden, afhankelijk van de situatie, óf alleen de eierstokken verwijderd, óf de eierstokken samen met de baarmoeder. Wij maken uitsluitend gebruik van de allerbeste, (monofilament) oplosbare hechtmaterialen. Wij opereren natuurlijk uitsluitend met goed getrainde assistentes. De assistentes zijn bijvoorbeeld op een 3 daagse, uitgebreide cursus anesthesie geweest. Zij zijn dan ook in staat om tijdens de operatie de narcose zeer goed te begeleiden, en weten precies wat te doen indien er bijgestuurd moet worden. Tijdens een operatie zijn er dan ook minimaal drie personen bezig; de chirurg en de operatieassistente, en de anesthesieassistente.

De wond wordt in drie lagen gehecht, waarbij de huidhechtingen ook in de huid liggen, de hond kan er dus niet aan! Vervolgens komt er een pleister op. De hechtingen zijn van oplosbaar materiaal, dus hoeven niet verwijderd te worden.

Na de operatie blijft het infuus aangesloten, totdat de patiënt naar huis gaat. De patiënten liggen op elektrisch verwarmde dekens, onder voortdurend observatie van een van de assistentes.

Zodra de patiënt goed wakker is, kan zij met voldoende pijnstillende tabletten en wat lekker voer naar huis. Tevens krijgt u uitgebreide instructies over de belangrijke zaken waar u op dient te letten in de eerste dagen na de operatie. Al deze zaken krijgt u ook nog eens in de vorm van een folder mee. De patiënt kan zelf goed lopen, dus is echt helemaal wakker als zij naar huis mag. Een slapende patiënt mee naar huis geven is onverantwoord, aangezien er niet van u verwacht mag worden dat u weet waar u op moet letten tijdens het ontwaken.
De patiënt heeft gemiddeld twee dagen wat last; dan wil zij waarschijnlijk alweer rennen en spelen. Dit mag echter niet! Zij blijft een week lang "operatiepatiënt" (ook al wil ze weer ravotten) en moet gedurende die periode dan ook rustig gehouden worden. Na 10 tot 14 dagen even de wond laten controleren.

Samengevat kunt u het volgende bij ons verwachten bij een operatie:

• u blijft bij uw hond totdat zij slaapt
• wij gebruiken altijd een "waaklijntje" en geven de middelen intraveneus
• wij geven vóór de operatie al pijnstillende middelen, niet alleen narcose
• wij gebruiken altijd een infuus
• de patiënt wordt geïntubeerd en krijgt uitgebreide bewaking (capnograaf, ECG, pulsoxymetrie); na de operatie liggen zij op verwarmde matten in de recovery onder toeziend oog van de assistente(s)
• er is een anesthesieassistente plus een operatieassistente aanwezig
• wij gebruiken uitsluitend hoogwaardige, moderne (hecht)materialen
• onze instrumenten worden volgens de nieuwste normen steriel gemaakt; de autoclaaf werkt met voorvacuüm, iets dat zelfs humaan nog niet zo lang wordt gedaan
• de gehele staf wordt door middel van cursussen continue bijgeschoold tot het hoogste niveau
• wij geven "compassionate care", m.a.w. wij verzorgen uw huisgenoot alsof het ons eigen huisdier is
• de patiënt gaat lopend mee naar huis
  Het spreekt voor zich dat wij beschikken over een aparte operatiekamer en recovery (uitslaapruimte).

Kortom, wij durven te stellen dat wij de best mogelijke eerstelijns diergeneeskunde bieden die er is.

Onnodig om te vertellen dat wij al deze voorzorgsmaatregelen natuurlijk ook bij alle andere operaties toepassen.

U ziet, er komt bij een operatie meer kijken dan u op het eerste gezicht denkt. Daarom is het niet verstandig om verschillende praktijken en klinieken alleen qua prijs te vergelijken. Voor de patiënt is het veel belangrijker om te weten hoe en met welke voorzorgsmiddelen er gewerkt wordt, en of het personeel goed op zijn taak is voorbereid. Dát zijn de belangrijke punten waarop u praktijken dient te vergelijken.